Feedback als uitnodiging
Onlangs voelde ik me tijdens een afspraak bij de podotherapeut niet prettig behandeld. Wat er vervolgens gebeurde, liet me opnieuw zien hoe moeilijk het soms is om feedback echt te ontvangen. Maar ook hoe weinig vanzelfsprekend het is om bewust te zijn van ons eigen handelen.
Al vanaf de eerste afspraken viel me op hoe hij gehaast en gestrest hij was. Natuurlijk kan dat een keer gebeuren. We hebben allemaal drukke periodes. Daarom vroeg ik eerder al eens of het zo druk was, omdat ik merkte dat ik zijn onrust voelde. Hij gaf aan dat er veel mensen waren die een ‘spoedje’ hadden.
Toen die gejaagdheid week na week bleef terugkomen en er op een gegeven moment niet eens ruimte leek voor een kort, menselijk praatje – ik werd zelfs afgekapt toen ik vroeg of hij die week het Nederlands elftal had zien spelen, omdat we “nu even met de zolen bezig gingen” – besloot ik met hem te delen dat ik zijn manier van omgaan met de drukte tijdens mijn consulten niet prettig vond. Gevoelsmatig vulde zijn stress de hele ruimte en voelde ik me meer een nummer dan een mens.
Zijn reactie was dat het ontzettend druk was. Dat er een wachtlijst was en er veel mensen door hem geholpen wilden worden. Ik had niet het gevoel dat mijn feedback werd ontvangen en al zeker niet een uitnodiging om te onderzoeken wat mijn ervaring misschien kon laten zien.
De omstandigheden leken de verklaring te worden, terwijl ik me afvroeg hoeveel ruimte er nog was voor bewustzijn op het eigen handelen. Want hoe druk het ook is, we houden altijd een keuze in hoe we met die druk omgaan.
Zijn reactie maakte mij nieuwsgierig. Naar een patroon dat ik vaker zie.
De neiging om altijd te blijven geven. Om iedereen te willen helpen. Soms misschien zelfs ten koste van jezelf. Maar ook patronen zoals voortdurend de schuld bij jezelf leggen. Of juist alles buiten jezelf zoeken. Of steeds opnieuw verantwoordelijkheid dragen voor wat eigenlijk niet van jou is.
Waar komen zulke patronen vandaan? Welke overtuigingen liggen daaronder? De angst om iemand teleur te stellen? De behoefte om nodig te zijn? Een diep verantwoordelijkheidsgevoel? Een vorm van zelfopoffering?
Elk handelen, elke reactie en elke manier van omgaan met feedback heeft een oorsprong.
Voor mij gaat feedback daarom zelden over gelijk of ongelijk. Feedback is een uitnodiging. Niet om jezelf te verdedigen, maar om nieuwsgierig te worden naar wat er in jou geraakt wordt. Niet naar wat de ander verkeerd doet, maar naar wat jouw reactie je probeert te vertellen.
Bewustwording begint niet bij het veranderen van gedrag, maar bij de bereidheid om nieuwsgierig te worden naar waar dat gedrag ooit is ontstaan.
Kijk ik naar mezelf?
Of leg ik de oorzaak buiten mezelf?
Durf ik te voelen wat er werkelijk in mij gebeurt?
Ga ik uitleggen, verdedigen of vermijden?
Vanuit systemisch werk/ opstellingen onderzoeken we zulke patronen niet alleen in het hier en nu, maar ook in hun oorsprong. Sommige vinden hun basis in ons gezin van herkomst, andere worden generaties lang doorgegeven. En steeds vaker verwonder ik me erover hoeveel al gevormd wordt in de allervroegste fase van ons bestaan. Want ook in de prenatale fase (in de buik bij je moeder) daar kan je al de ervaring opdoen dat je moet ‘geven om te kunnen ontvangen’.
Juist deze vragen vormen de basis van de Prenatale Ervaringsdag (zie agenda) die Anne-Sophie en ik op 6 september begeleiden. Vanuit pre- & perinatle psychologie en systemisch werk onderzoeken we hoe de allereerste ervaringen mogelijk nog altijd doorwerken in hoe we voelen, verbinden, reageren en keuzes maken.
Want misschien begint verandering niet bij het doorbreken van een patroon… maar bij het begrijpen en doorvoelen waar het ooit is ontstaan.
